Svetinje

Manastiri

U samom srcu Toplice nalaze se dva manastira –  Manastir Svetog Nikole, podignut između 1152. i 1168. godine, kao jedna od prvih zadužbina velikog župana Stefan Nemanja. Smešten na uzvišenju nad ušćem reke Banjske u Toplicu, ova svetinja nije bila samo mesto molitve, već i centar duhovnosti i uprave – u srednjem veku bila je sedište Topličke eparhije.

Sa druge strane, manastir Manastir Presvete Bogorodice kod Kuršumlije („Petkovača“) nalazi se na ulazu u Kuršumliju u dolini gde se reka Kosanica uliva u Toplicu i podignuta je otprilike u istom periodu kao i manastir Svetog Nikole. Ova svetinja nosi i ličnu vezu sa Nemanjinim dvorskim životom — posvećena je njegovoj ženi Ani, koja je u njoj podignuta kao monahininja-igumanka.

Ova dva manastira zajedno čine važan svedok vremena kada Kuršumlija, pod imenom „Bele Crkve“, predstavlja svojevrsno središte duhovnog i političkog života srednjovekovne Srbije.

Crkve i crkvišta

U predelima Kuršumlije otkriva se izuzetno bogatstvo duhovne i kulturne baštine – ne samo kroz manastire, već i mnoštvo crkava i crkvišta koja su sačinjavala srž verskog života ovog kraja. Na ovim mestima spajaju se mir prirodnih dolina i bregova s dubokom istorijom, a sama arhitektura i lokacija hramova svedoče o putevima kroz koje je prolazila vera, narod i tradicija.

Poseta ovim crkvama i crkvištima omogućava da se oseti kako su se zajednica i prostor menjali — od malih bogomolja do monumentalnijih hramova u gradskom jezgru — i tako otkrije jedan deo duše ovoga kraja, uz neizbežan prizvuk prošlosti koja ostaje vidljiva u kamenu, freskama i molitvenoj tišini.